Kapat
Teknolort – Türkiye'nin en büyük güncel teknoloji haber sitesi
TEKNOLOJİ 102.598 0

Fransa metrik sistemi nasıl yarattı?

Mühendislikten uluslararası ticarete ve siyasal sistemlere kadar birçok şeyi etkileyen metrik sistem insanlık tarihindeki en önemli gelişmelerden biridir.

Metrik sistem her yerde aynı olduğu için pek dikkat çekmiyor. ABD, Liberya ve Myanmar dışındaki tüm ülkeler resmi ölçüm sistemi olarak metrik sistemi kabul ediyor. Ancak bu üç ülke de uluslararası ticarette aynı sistemi kullanıyor.

18. yüzyılda, Fransız devriminden önce birçok ülkede, hatta bazen aynı ülkenin farklı bölgelerinde ağırlık ve uzunluk gibi ölçümlerde farklı sistemler kullanılıyordu.

Fransız Devrimi ile bu durum değişti. 1789-99 yılları arasında devrimciler iktidarı kralın ve kilisenin elinden almakla kalmadı, eski gelenek ve alışkanlıkları ortadan kaldırarak toplumda köklü değişikliklere de neden oldu.

1793’te uygulamaya koydukları Cumhuriyetçi takvimde bir gün 10 saatten, bir saat ise 100 dakikadan oluşuyordu. Takvim üzerindeki dini etkilerin ortadan kaldırılması amaçlanıyor, Katoliklerin Pazar günlerini ve azizlere adanmış günleri hesaplaması zorlaştırılıyordu.
Ancak yeni hükümetin getirmek istediği ondalık sistem sadece takvimde tutmadı, diğer alanlarda kalıcı oldu. İşte bugün kullandığımız kilogram ve metre gibi ölçü birimleri o zamandan kalma.

Yeni ölçüm sistemini oluşturma görevi, Aydınlanma döneminin bilim insanlarına verildi. Bunlar, yeni sistemi geleneklere değil tümüyle doğaya ve bilime dayandırmak istiyordu. Bu nedenle metre, Kuzey Kutbu’ndan ekvatora kadar olan mesafenin 10 milyonda biri olmalıydı.

Bu mesafeyi ölçerken Paris Rasathanesi’nden geçen meridyen esas alındı. Bu amaçla iki gökbilimci 1792’de işe koyuldu; ancak bir yılda tamamlamayı planladıkları ölçümler yedi yıl aldı.

Bugün Voltaire, Descartes, Victor Hugo gibi Fransız Devrimi’nin kahramanlarına adanmış bir mozole olan Pantheon o zamanlar eski ağırlık ve diğer ölçülerin saklandığı bir depo olarak kullanılıyordu. Yeni ölçü sistemine geçmeyi bekleyen şehirler eski ölçüleri buraya göndermişti.

Fakat yeni ölçülere harcanan o kadar emeğe ve ustalığa rağmen insanlar alışkın oldukları eski ölçüleri bırakmak istemiyor, yeniye şüpheyle bakıyordu.

Kaynak: Hürriyet

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DMCA.com Protection Status